Publikacja jest zbiorem artykułów naukowych prawie 50 autorów z uczelni polskich i włoskich, którzy przeanalizowali jak wyglądała i jak zmieniła się w ostatnich 80 latach polska imigracja do Włoch. Autorzy przedstawili kluczowe cezury – 1989 i 2004, dwa historyczne momenty - z perspektywy socjologicznej, kulturowej, religijnej i historycznej. Książka oferuje tytułowe „podwójne spojrzenie” – przedstawia zarówno perspektywę polską, jak i włoską. Ogromnym walorem publikacji jest bogactwo tematów: od analizy demograficznej i społecznej, poprzez rynek pracy, historie migracji widziane „z bliska”, po kwestie kultury, edukacji, mediów. Książka przypomina również o zjawiskach dziś niemal zapomnianych – takich jak polscy uchodźcy polityczni w obozach we Włoszech pod koniec lat 80. czy też wcześniejsze, powojenne obozy tranzytowe.

Prezentacji towarzyszyła dyskusja, którą poprowadził Paolo Morawski z Fundacji im. J. Umiastowskiej.

• Ambasador Ryszard Schnepf podkreślił zalety i innowacyjność publikacji: kreatywną syntezę dwóch ośrodków badawczych, zróżnicowane podejście do tematu i potencjał obiecującej dalszej współpracy. Ambasador odniósł się również do tzw. polityki polonijnej: zasugerował m.in., że konieczna jest refleksja nad tym w jaki sposób - jako dyplomaci - możemy pomóc polskiej diasporze.

• Rafał Raczyński, socjolog z Uniwersytetu Gdańskiego, zauważył w Polsce regres badań polonijnych po 2004 roku oraz podkreślił, że prezentowana praca zbiorowa ukazuje jak obecna imigracja polska jest daleko od wcześniejszych stereotypów Polaków: obecnie diaspora polska we Włoszech prezentuje szeroki przekrój wykształcenia, zarobków i motywacji emigracji (nie tylko zarobki, ale również life style).  Polska w przyśpieszonym tempie pokonuje drogę, którą już przeszły Włochy – z kraju emigracji stała się krajem imigracji, nie tylko ze Wschodu w kierunku Zachodu, ale także z Zachodu na Wschód.
• Carmelo Bruni, który bada politykę socjalną wobec migrantów na rzymskim Uniwersytecie La Sapienza, określił „Podwójne Spojrzenia” jako „trampolinę” do dalszych badań nad bardzo tak zajmującym i ważnym tematem. Zaznaczył, jak ważny i obiecujący jest również aspekt wymiany kulturowej.
• Kamila Kowalska, zajmująca się migracjami na Uniwersytetach Warszawskim i Gdańskim, zwróciła uwagę na fakt, że Włochy tracą atrakcyjność dla emigrantów zarobkowych i są wybierane przez Polaków coraz częściej z powodów związanych ze stylem życia. Podkreśliła, że Polska już nie jest krajem emigracyjnym, obecnie oferuje atrakcyjny rynek pracy również dla obywateli państw Europy Zachodniej, w tym Włochów.
• Francesco Carchedi, były konsultant komisji ds. migracyjnych, wskazał, że obecnie imigracja polska we Włoszech charakteryzuje się dużą stratyfikacją społeczną: nie jest to jedynie grupa zarobkowa, a zjawisko migracji bardzo się zmieniło po wejściu Polski do Unii Europejskiej.

Głos zabrali również Magdalena Lesińska z Ośrodku Studiów nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego i Helena Janeczek, włoska pisarka polskiego pochodzenia. Magdalena Lesińska stwierdziła, że studia nad Polonią nadal rozwijają się intensywnie, ale nacisk przeniósł się z perspektywy historycznej na socjologiczną. Helena Janeczek opisała natomiast swoje doświadczenie jako Włoszki o polskich korzeniach.

W wydarzeniu, zorganizowanym we współpracy z Fundacją Rzymską im. Janiny Umiastowskiej, wzięło udział ok. 90 osób – wśród nich autorzy i redaktorzy tomu z Polski i Włoch – co podkreśliło duże zainteresowanie tematem oraz silne zaangażowanie środowiska badaczy migracji.

Wypowiedzi Ambasadora Ryszarda Schnepfa, Rafała Raczyńskiego, Carmelo Bruniego, Kamili Kowalskiej, Francesco Carchediego, Magdaleny Lesińskiej i Heleny Janeczek pokazały, jak wielowymiarowe jest zjawisko współczesnej mobilności Polaków. Zwracano uwagę na zmieniającą się rolę Włoch jako kraju migracji, na rosnącą różnorodność polskiej diaspory oraz na fakt, że Polska – z kraju emigracyjnego – stała się dziś miejscem przyciągającym migrantów także z Europy Zachodniej.

Żywa dyskusja i obecność licznej publiczności potwierdziły, że tematyka polskiej obecności we Włoszech pozostaje niezwykle aktualna, a wiele wątków wymaga dalszych badań. Sukces wydarzenia daje nadzieję na rozwój współpracy polsko-włoskiej w tej dziedzinie oraz na kontynuowanie szeroko zakrojonych studiów polonijnych, które – jak wskazywali prelegenci – wciąż mają przed sobą wiele niewyczerpanych obszarów.