W czasie porannej debaty w Strasburgu przewodnicząca KE najwięcej miejsca w swoim przemówieniu poświęciła Grenlandii. Jej zdaniem ten nie może ona być postrzegana wyłącznie przez pryzmat geopolityki i surowców.

- Grenlandia nie jest tylko terytorium położonym w kluczowym regionie na mapie świata, ziemią bogatą w surowce krytyczne czy strategicznym punktem na powstających globalnych szlakach morskich. Przede wszystkim jest domem wolnego i suwerennego narodu - zaznaczyła.

Podkreśliła, że UE i USA są zgodne co do konieczności zapewnienia bezpieczeństwa w Arktyce. - Zgadzamy się z naszymi amerykańskimi przyjaciółmi co do potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa regionu arktycznego. Nie tylko jesteśmy w tej sprawie zgodni, ale też pracujemy razem, w szczególności w ramach NATO - oświadczyła.

Jako przykłady takiej współpracy podała projekty dotyczące lodołamaczy oraz ćwiczenia wojskowe. - Na przykład Finlandia współpracuje z USA przy lodołamaczach, kluczowym elemencie operacji na Dalekiej Północy - powiedziała. Dodała, że przeprowadzone jesienią ub.r. pod dowództwem Danii ćwiczenia Arctic Light w ramach NATO były kluczowe dla wzmocnienia gotowości państw Sojuszu w Arktyce.

Szefowa KE ostrzegła jednocześnie przed eskalacją napięć między sojusznikami. - Jesteśmy zgodni, pracujemy razem i mamy tę samą ocenę strategiczną bezpieczeństwa Arktyki. I właśnie dlatego proponowane (przez USA - PAP) dodatkowe cła są po prostu błędne - oceniła. Jej zdaniem „wpadnięcie w niebezpieczną spiralę między sojusznikami tylko ośmieliłoby tych przeciwników, których obie strony chcą trzymać z dala od naszego strategicznego krajobrazu”.

Prezydent USA Donald Trump zagroził w sobotę nałożeniem ceł na towary z ośmiu krajów członkowskich NATO - Danii, Norwegii, Szwecji, Francji, Niemiec, Holandii, Finlandii i Wielkiej Brytanii - które wysłały niewielkie grupy żołnierzy na Grenlandię, terytorium autonomiczne Danii, aby wzięli udział w ćwiczeniach wojskowych.

Von der Leyen zapowiedziała, że europejscy liderzy w tym tygodniu będą rozmawiać o wspólnej odpowiedzi. - Jesteśmy na rozdrożu. Europa preferuje dialog i rozwiązania, ale jesteśmy w pełni przygotowani do działania, jeśli zajdzie taka potrzeba, z jednością, pilnością i determinacją - powiedziała.

Przewodnicząca KE przedstawiła też elementy europejskiej strategii wobec Arktyki. Jak wyjaśniła, pierwszym filarem będzie „potężny europejski impuls inwestycyjny w Grenlandii, który ma wesprzeć gospodarkę i infrastrukturę wyspy. - W kolejnym europejskim budżecie zaproponowaliśmy już podwojenie naszego wsparcia finansowego. Ale musimy zrobić więcej i musimy zrobić to szybciej - podkreśliła.

Drugim filarem ma być pogłębienie współpracy obronnej. - Powinniśmy wykorzystać wzrost wydatków obronnych na sprzęt przystosowany do warunków arktycznych - powiedziała, wskazując na potrzebę wzmacniania współpracy z USA oraz partnerami takimi jak Wielka Brytania, Kanada, Norwegia i Islandia.

Odnosząc się do wojny Rosji przeciw Ukrainie, von der Leyen powiedziała, że pozostaje ona kluczowym wyzwaniem dla bezpieczeństwa Europy.

- Nasze europejskie bezpieczeństwo i nasza europejska niezależność zależą od tego, co wydarzy się dalej - powiedziała. Zaznaczyła, że choć „rozmowy pokojowe trwają i uznajemy wysiłki Stanów Zjednoczonych”, to „wraz z ich intensyfikacją nasilają się również rosyjskie ataki".

Szefowa KE przypomniała, że na ostatnim szczycie UE uzgodniono pożyczkę w wysokości 90 mld euro na wsparcie Ukrainy. - Europa wzięła na siebie jasną odpowiedzialność za potrzeby Ukrainy zarówno cywilne, jak i wojskowe. 90 miliardów euro pokazuje nasze niezachwiane zaangażowanie i solidarność. Będziemy stać przy Ukrainie, aż do sprawiedliwego i trwałego pokoju - podsumowała.

Ze Strasburga Łukasz Osiński (PAP)

luo/ akl/