Rzeczniczka prasowa TK Weronika Ścibor poinformowała w czwartek PAP, że takie pismo, stanowiące odpowiedź na prośbę o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie, wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego 20 kwietnia br. „Ponadto informuję, że w niniejszej sprawie został wyznaczony termin rozprawy na 12 maja br.” - dodała rzeczniczka.

W czwartek po południu jednostronicowe pismo działającego z upoważnienia prezydenta Nawrockiego szefa KPRP Zbigniewa Boguckiego zamieszczono na stronie TK wśród dokumentów dotyczących tej sprawy. „W ocenie Pana Prezydenta szczególnego znaczenia nabiera obecnie dążenie do obniżenia poziomu emocji towarzyszących sporom ustrojowym oraz stworzenie warunków umożliwiających TK wykonywanie jego funkcji w sposób w pełni merytoryczny i niezakłócony” - czytamy w tym piśmie.

„W tym właśnie duchu Pan Prezydent uznaje, że w obecnym stanie sprawy właściwe jest powstrzymanie się od przedstawienia stanowiska, które mogłoby zostać odczytane jako dodatkowy element bieżącego sporu politycznego. Intencją Pana Prezydenta nie jest bowiem wzmacnianie napięcia wokół postępowania przed Trybunałem, lecz przeciwnie - umożliwienie Trybunałowi Konstytucyjnemu prowadzenia jego prac w warunkach możliwie największej autonomii i koncentracji na meritum sprawy” - głosi pismo.

Zaznaczono w nim, że zdaniem prezydenta Trybunał „jest obecnie szczególnie potrzebny dla zachowania ładu instytucjonalnego oraz stabilności ustrojowej RP”. „Tym bardziej zasadne jest, aby mógł wykonywać swoje konstytucyjne zadania bez dodatkowego wzmacniania atmosfery sporu przez wypowiedzi innych organów państwa ponad to, co jest rzeczywiście konieczne” - skonkludowano w piśmie.

W tle tej sprawy jest spór o powołanie sześciorga nowych sędziów Trybunału, których Sejm wybrał 13 marca br. Na zaproszenia prezydenta Nawrockiego na początku kwietnia dwoje wybranych przez Sejm sędziów złożyło ślubowanie w Pałacu Prezydenckim. Przedstawiciele KPRP mówili, że sytuacja czworga pozostałych jest analizowana, gdyż według prezydenckiej kancelarii w Sejmie doszło do błędów.

9 kwietnia podczas uroczystości w sejmowej Sali Kolumnowej tych czworo sędziów złożyło ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”; ślubowanie ponownie złożyło też dwoje sędziów TK, którzy już wcześniej zrobili to w obecności prezydenta. Następnie wszyscy przekazali pisemne roty ślubowań wobec prezydenta na biurze podawczym Kancelarii Prezydenta.

Dwoje sędziów, czyli Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska, tego samego dnia objęło urzędy w TK. Prezes Trybunału Bogdan Święczkowski powiedział, że cztery pozostałe osoby - Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda i Anna Korwin-Piotrowska - nie objęły urzędów, bo wydarzenia w Sejmie z ich udziałem nie może uznać za ślubowanie „wobec prezydenta”. Krystian Markiewicz poinformował, że on i troje pozostałych sędziów, złożyli pismo do prezesa TK z wnioskiem o umożliwienie wykonywania im obowiązków służbowych.

Tymczasem wkrótce po wyborze sześciorga sędziów Trybunału przez Sejm - 17 marca br. - TK rozpoczął rozpatrywanie złożonego w lutym wniosku grupy posłów PiS. Sprawą zajmuje się pięcioosobowy skład Trybunału, któremu przewodniczy prezes Święczkowski. Sprawozdawcą jest wiceprezes TK Bartłomiej Sochański. W składzie są jeszcze sędziowie: Jarosław Wyrembak, Rafał Wojciechowski i Andrzej Zielonacki.

Posłowie zaskarżyli przepisy odnoszące się do procedury wyboru sędziów TK przez Sejm. Ich zdaniem zasada ciągłości kadencji sędziów TK wyklucza „kumulowanie” się początku kadencji kilkorga sędziów Trybunału - w szczególności „w taki sposób i w takim celu, by zapewnić określoną, jednolitą większość orzeczniczą Trybunału na kolejne pełne dziewięć lat”. Ponadto - jak argumentują - doprowadzenie do wyboru większości sędziów jednocześnie może prowadzić do ryzyka, służącego uczynieniu z Trybunału „instrumentu blokowania rozstrzygnięć normatywnych demokratycznej większości we wszelkich sferach regulacji prawnych”.

Pierwszy z zaskarżonych przez grupę posłów przepisów z ustawy o statusie sędziów TK stanowi, że „sędziego Trybunału wybiera Sejm”, „kadencja sędziego trwa 9 lat”, a „zasady wyboru i związane z tym terminy procedowania określa Regulamin Sejmu”. Zakwestionowano go w zakresie, w jakim przyznaje on Sejmowi „kompetencję do regulowania w uchwale (...) zasad oraz trybu zgłaszania kandydata oraz wyboru sędziego TK”. Jak wskazano, procedura zgłaszania kandydatów powinna być „w sposób pełny i transparentny uregulowana w ustawie”, a nie jak obecnie przez regulamin Sejmu.

Zaskarżony został także jeden z kolejnych przepisów ustawy mówiący, że „osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta RP ślubowanie”. Zaskarżono go w zakresie, w jakim „nakłada na Prezydenta RP obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm RP nawet w sytuacji występowania obiektywnych wątpliwości co do okoliczności towarzyszących wyborowi, a wręcz w przypadku wyboru dokonanego na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, do »odebrania« ślubowania”.

Zdaniem posłów, właściwą postawą prezydenta jako strażnika konstytucji - powinno być „wstrzymanie odebrania ślubowania do czasu wyjaśnienia wątpliwości”, a w przypadku ustalenia niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę wyboru osoby do TK, prezydent powinien odmówić odebrania takiego ślubowania.

- Nie można się zgodzić, żeby powiedzieć, że (...) wystarczy, iż ślubowanie zostanie złożone wobec prezydenta tylko w tym pomieszczeniu, gdzie prezydent będzie przebywał, bo wypowiedzenie formuły już spełni wymogi. To jest niedopuszczalne - mówił ponadto podczas rozprawy w marcu reprezentujący wnioskodawców poseł Michał Wójcik.

Podczas tamtej rozprawy prezes Święczkowski wskazywał, że ponieważ „jeden z zarzutów wniosku dotyczy prerogatywy, czy też kompetencji prezydenta w zakresie przyjmowania ślubowania, w związku z powyższym prezydent powinien zająć tutaj co najmniej stanowisko”. Wtedy rozprawę odroczono bez terminu.

Obecnie - jak wynika z wokandy TK - sprawa ma być kontynuowana 12 maja od godz. 12.

Marcin Jabłoński (PAP)

mja/ rbk/