Katarzyna Kotula na antenie radia TOK FM wyjaśniła, że marcowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który dotyczy przeniesienia do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa Jakuba Cupriaka-Trojana i Mateusza Trojana, zostanie wykonany niezależnie od rozporządzenia w sprawie wzorów aktów stanu cywilnego.

- Rafał Trzaskowski zobowiązał się do terminowej realizacji wyroku. (...) To znaczy, że trzeba trochę „zhakować” ten system i zanim systemowa zmiana się dokona (rozporządzenie zacznie obowiązywać - PAP), ta transkrypcja zostanie wykonana inaczej - wyjaśniła Kotula.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski ma poinformować w czwartek, jak ostatecznie będzie wyglądał akt małżeństwa Trojanów. W zamieszczonym we wtorek wpisie na platformie X Trzaskowski zadeklarował, że „na podstawie rozstrzygnięć TSUE i NSA Urząd Stanu Cywilnego w Warszawie będzie dokonywał na wniosek transkrypcji aktów małżeństw osób tej samej płci obywatelstwa polskiego, zawartych na terytorium państw Unii Europejskiej”.

Pełnomocniczka rządu podkreśliła, że prace nad rozporządzeniem w sprawie wzorów aktów stanu cywilnego, które umożliwi transkrypcje aktów małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą, zaczęły się w listopadzie 2025 r., po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który zobowiązał Polskę do uznawania związków małżeńskich zawartych przez osoby tej samej płci w innych państwach UE.

Rozporządzenie zostało już podpisane przez wicepremiera, ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego, a jego kontrasygnatę w najbliższych dniach zapowiedział w czwartek szef Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński.

Jak tłumaczyła Kotula, na wprowadzenie zmian w rejestrze stanu cywilnego potrzeba czasu.

- To może być kwestia kilku miesięcy. To jest jeden z najważniejszych rejestrów państwowych - rejestry PESEL są częścią tego rejestru, to znaczy, że wszystkie rejestry dotyczące czy systemów ochrony zdrowia, czy oświaty i nie tylko, są do niego podpięte - powiedziała.

Podkreśliła, że sama zmiana formularza aktu zawarcia małżeństwa - który docelowo ma mieć trzy formy, uzależnione od tego, kto zawarł małżeństwo, tj. kobieta i mężczyzna, kobieta i kobieta lub mężczyzna i mężczyzna - jest prosta, ale potrzeba czasu na przetestowanie systemu oraz na zadbanie o bezpieczeństwo danych wszystkich obywateli.

Także w czwartek o kwestię rozporządzenia był pytany wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Odpowiedział, że wynika ono z decyzji sądu, ale nie rozwiązuje wszystkich problemów. Stwierdził, że rozwiązaniem całościowym, które gwarantuje dostęp do różnych uprawnień, w tym dziedziczenia, wspólnego rozliczania czy dostępu do informacji medycznej, jest ustawa o statusie osoby najbliższej.

Obecnie ustawa jest opracowywana w komisji nadzwyczajnej.

- Chcielibyśmy, żeby w maju te prace się zakończyły, żeby przejść do głosowania. Będziemy głosować za taką ustawą, żeby z godnością, szacunkiem i poszanowaniem - najbardziej osób, które żyją w takich związkach nieformalnych, oraz Konstytucji - przeprowadzić te zmiany w prawie - zapewnił Kosiniak-Kamysz.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w marcu br. w sprawie transkrypcji do polskiego rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa dwóch Polaków zawartego legalnie w 2018 r. w Berlinie. Sąd nakazał urzędowi stanu cywilnego dokonanie wpisu.

Wcześniej, w 2023 r., NSA skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dwa lata później – w listopadzie 2025 r. – Trybunał orzekł, że państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo pary tej samej płci zawarte legalnie w innym kraju Unii, nawet jeśli prawo tego państwa nie uznaje tego typu związków.

Od marca NSA nakazał transkrypcję aktów małżeństwa w sumie siedmiu par jednopłciowych. Pełna realizacja wytycznych TSUE oraz wprowadzenie procedury transkrypcji wymaga zmian legislacyjnych.

Katarzyna Czarnecka (PAP)

ksc/ akar/