Kampania „Wylogowani z sieci” miała zachęcić młodych ludzi do tego, by mniej korzystali z mediów społecznościowych i budowali relacje offline. Jak wynika z raportu, który podsumowuje przeprowadzony w Szkole Podstawowej nr 1 im. Filomatów Pomorskich w Chełmnie projekt, 78 proc. spośród badanych uczniów ograniczyło korzystanie z telefonu podczas przerw, a 83 proc. zadeklarowało częstsze rozmowy twarzą w twarz

Kampania trwała siedem tygodni i była skierowana głównie do uczniów klas 6–8, choć ostatecznie objęto nią również uczniów klas 4 i 5. Jej autorem jest nauczyciel języka angielskiego Tomasz „Teacher” Jarmołkiewicz, który przygotował także materiały edukacyjne, podcast, oprawę muzyczną i graficzną projektu. Akcja opierała się na dobrowolnym ograniczeniu korzystania z telefonów oraz mediów społecznościowych podczas pobytu w szkole. Uczniowie deklarujący udział przypinali symboliczne oznaczenia „OFF” i wpisywali się na wspólny plakat uczestników kampanii.

– Kochani, chcecie? Dołączcie. To jest wasza decyzja. Decydujecie się, zapraszam. Potkniecie się, nie uda się, to nic. Spróbujcie jeszcze raz. Żadnego przymusu, to wasza decyzja – powiedział w rozmowie z PAP na początku kampanii Tomasz Jarmołkiewicz, wyjaśniając sposób motywowania uczniów do udziału w akcji.

W badaniu podsumowującym udział w kampanii wzięło 105 uczniów. Z raportu wynika, że 77 proc. uczestników przyznało, iż po kilku dniach funkcjonowanie bez telefonu stawało się łatwiejsze. Jednocześnie ponad połowa badanych deklarowała, że zdarzało im się łamać zasady kampanii.

52 proc. uczniów zauważyło poprawę samopoczucia po ograniczeniu korzystania z telefonu, a 59 proc. zadeklarowało, że dzięki akcji dowiedziało się nowych rzeczy o funkcjonowaniu mediów społecznościowych i mechanizmach ich działania. 77 proc. badanych chciałoby częstszej organizacji podobnych działań w szkołach.

Według raportu 91 proc. uczniów uważa, że media społecznościowe mogą uzależniać. Organizatorzy podkreślają jednak, że problemem nie jest wyłącznie brak świadomości zagrożeń, lecz trudność w wypracowaniu skutecznych mechanizmów kontroli i konsekwencji w codziennym korzystaniu z urządzeń cyfrowych.

Projekt obejmował kampanię informacyjną dotyczącą działania algorytmów, ekonomii uwagi i wpływu social mediów na psychikę młodych ludzi. W ramach działań uczniowie otrzymywali materiały edukacyjne pod hasłami m.in. „Algorytm Cię zna”, „Twoja waluta – czas”, „Dlaczego nie możesz przestać” czy „Co zyskujesz offline?”.

– Szkoła to jest społeczność uczniowska, więc jeśli już jesteśmy w jakiejś społeczności, to bądźmy ze sobą nawzajem, a nie obok siebie, zagubieni w sieci – tłumaczył PAP autor kampanii.

Z raportu wynika ponadto, że nauczyciele zauważyli poprawę relacji między uczniami oraz potrzebę wprowadzenia wspólnych zasad korzystania z telefonów. Rodzice z kolei wskazywali na trudności w kontrolowaniu aktywności dzieci w internecie poza domem i na rozbieżność między deklarowanymi zasadami a ich skutecznością.

Jak podkreślono w podsumowaniu projektu, największą wartością kampanii okazało się zwiększenie liczby relacji „w realu” oraz stworzenie przestrzeni do refleksji nad funkcjonowaniem człowieka w świecie cyfrowym.

Jarmołkiewicz zaznaczał wcześniej, że inicjatywa nie miała charakteru zakazu, lecz opierała się na świadomej decyzji uczniów. – Gdybym ich kontrolował, to nie miałoby sensu, bo kontrola budzi bunt – powiedział PAP nauczyciel.

Według autora projektu nadmierna obecność w internecie negatywnie wpływa na rozwój relacji i kompetencji społecznych młodych ludzi. – Przede wszystkim oznacza brak kontaktów emocjonalnych z rówieśnikami, bo wirtual jest bezosobowy – ocenił.

W rekomendacjach po kampanii wskazano m.in. na potrzebę tworzenia stref offline w szkołach, organizowania warsztatów dla rodziców dotyczących higieny cyfrowej oraz regularnych działań edukacyjnych poświęconych mechanizmom działania mediów społecznościowych.

Autor kampanii zapowiedział udostępnienie wszystkim zainteresowanym szkołom bezpłatnych materiałów edukacyjnych, graficznych i multimedialnych potrzebnych do przeprowadzenia podobnej akcji.

Mira Suchodolska (PAP)

mir/ sdd/