Rubio odniósł się do przyszłości cieśniny, podczas krótkiej rozmowy z dziennikarzami, po lądowaniu w Abu Dhabi, gdzie rozpoczął trzydniową wizytę w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Kuwejcie i Bahrajnie. Pytany o to, czy USA i sojusznicy mogą zagwarantować swobodę żeglugi przez Ormuz, odparł, że „takie jest prawo”.

- To jest międzynarodowy szlak wodny. Żaden kraj nie ma prawa pobierać myta lub opłat na międzynarodowym szlaku wodnym. Takie jest obowiązujące prawo międzynarodowe na szlakach na całym świecie, więc oczekuję, że tak będzie i tutaj - powiedział. - Nie sądzę, byśmy musieli kogokolwiek przekonywać w tej kwestii. Myślę, że wszystkie kraje w tym regionie zgodzą się z nami - dodał.

Szef dyplomacji USA zapowiedział, że podczas wizyty zamierza odbyć rozmowy z sojusznikami na temat wstępnego porozumienia z Iranem, w tym zwłaszcza na temat działalności wspieranych przez Iran bojówek, w Libanie, Jemenie, czy Iraku.

Słowa Rubio padają po tym, jak prezydent Donald Trump w ostatnich dniach sugerował, że w przypadku braku końcowego porozumienia z Iranem to USA mogą pobierać opłaty od statków, „przejąć” cieśninę, lub rekwirować 20 proc. przechodzącej przez nią ropy naftowej.

Zapisy umowy USA-Iran mówią, że przez 60 dni negocjacji na temat ostatecznej wersji żegluga przez Ormuz będzie swobodna i nie będzie podlegała opłatom. Po tym okresie jednak tekst zdaje się sugerować możliwość takich opłat. Porozumienie mówi, że w przyszłości „Islamska Republika Iranu przeprowadzi dialog z Sułtanatem Omanu w celu określenia przyszłej administracji i usług morskich w cieśninie Ormuz, w porozumieniu z innymi państwami nadbrzeżnymi Zatoki Perskiej”, zgodnie z obowiązującym prawem międzynarodowym.

Mimo to, urzędnicy amerykańscy konsekwentnie odrzucają taką możliwość. Wiceprezydent USA J.D. Vance wykluczył, by umożliwiały one przyszłe pobieranie opłat od statków i podkreślił, że w procesie rozmów na temat cieśniny będą uczestniczyć nie tylko Iran i Oman - państwa które według doniesień rozmawiały na temat poboru opłat - ale też inne państwa Zatoki Perskiej. Według Vance'a rozmowy te miałyby dotyczyć bezpieczeństwa żeglugi, a nie podatków.

Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)

osk/ kj/