Nigdy nie fabrykowałem piękności w seriach, pragnienie indywidualności nie jest u mnie trickiem kupieckim, ale najczystszą wiarą w sztukę. Jestem kapłanem piękna i wierzę w piękno!

Antoni Cierplikowski

Mistrz Antoine, syn szewca Antoniego i Joanny z domu Majchrzak (krawcowej) urodził się w Sieradzu, miał czworo rodzeństwa.

Podstaw fryzjerstwa uczył się w Łodzi  w  zakładzie fryzjerskim u wuja Pawła Lewandowskiego od jedenastego roku życia. Mając lat 17, w roku 1901 wyjechał do Paryża.  Wyjazd do stolicy Francji podobno podsunęła Antkowi żona łódzkiego fabrykanta Stanisława Ginsberg, twierdząc, że jest to właściwe miejsce otwierające podwoje dla jego pełnego dalszego rozwoju.

Kiedy stanął na paryskim bruku rozpoczynał od podstaw. Pracował początkowo w piwnicy przy tkaniu peruk z naturalnych włosów w pracowni perukarskiej.

Na 1903 rok, kiedy otrzymał szanse pracy z klientami datuje się początek publicznego ujawnienia jego talentu. Młodzieńcza pasja do zawodu i twórcza odwaga w łamaniu powszechnie przyjętych i nienaruszalnych zasad zbudowały sukces Cierplikowskiego, który bardzo szybko stał się wziętym stylistą paryskich wyższych sfer i otwartych na zmiany środowisk artystycznych.

Szybko stał się ulubieńcem znanych aktorek, artystek kabaretowych i kurtyzan. W 1905 roku wyjechał wraz z Marie-Berthe Astier do Londynu, żeby nauczyć się języka angielskiego. Tam, w 1909 roku wzięli ślub, a 27 kwietnia 1909 roku urodził się ich syn, który zmarł miesiąc później. Państwo Cierplikowscy zdecydowali się powrócić do Paryża, gdzie zamieszkali na Montmartrze.

Przełomem w jego karierze było śmiałe ciecie, które wykonał w 1909 r., burząc kanon uczesania kobiecych długich włosów. Proste, dobrze widoczne cięcie Antoine’a na linii uszu, które  wykonał u aktorki Ève Lavallière zainicjowało słynną fryzurę à la garçonne (na chłopczycę). Stała się ona symbolem emancypacji kobiet i zmian w obyczajowości.

Ta śmiała innowacja kobiecego wizerunku zbiegła się w czasie z rewolucją kubistyczną. Polak zyskał miano Picassa fryzury.

W 1912 roku założył własny zakład fryzjerski w centrum Paryża przy rue Cambon, który stał się przyczółkiem wszystkiego co nowe w kwestii damskiego wizerunku.

Biografowie rozpisują się o jego niespokojnej wyobraźni, niewyczerpanej inwencji i ambicji rzeźbiarskiej, zainspirowanych przez wieloletnią  przyjaźń z Xawerym Dunikowskim. Znalazły one swoje ujście w unikalnych pomysłach rzeźb  i peruk. W Warszawie założył salon fryzjerski, będący filią jego francuskiego przedsiębiorstwa, który mieścił się przy ulicy Mazowieckiej 12. W latach dwudziestych XX wieku często odwiedzał Polskę, a kiedy przyleciał własnym samolotem krążył nad rodzinnym Sieradzem, zrzucając z samolotu kwiaty i prezenty dla rodziny i przyjaciół.

Był autorem gładkiej, przylegającej do głowy fryzury słynnej Joséphine Baker, która podbiła Paryż lat dwudziestych.

W 1927 roku otworzył salon Antoine de Paris w domu towarowym Saks przy Piątej Alei w Nowym Jorku^[2]. Wkrótce miał całą sieć ekskluzywnych salonów fryzjerskich pod nazwą Antoine de Paris.

Po wojnie nadal odnosił sukcesy zawodowe, utrzymywał kontakty z Polską i od połowy lat 60. XX wieku regularnie przyjeżdżał do kraju. Nawiązał kontakt z warszawskimi fryzjerami.

Należy odnotować, że w stylizacji Antoine’a pojawiła się na okładce prestiżowego „Vogue'a”, po raz  pierwszy czarnoskóra kobieta. Współpracował z teatrem, music-hallem i filmem (tworzył fryzury i kostiumy m.in. dla Cécile Sorel, Mistinguett, Alexandra Sakharoff’a, Poli Négri, Marleny Dietrich, Brigitty Helm). We współpracy z wszechstronną artystką Sarą Lipską projektował akcesoria kobiece oraz oryginalne wnętrza, sprzęty i meble utrzymane w estetyce art déco.

Wydawał ekskluzywny periodyk „Antoine Document pour la femme moderne” – organ fryzjersko-kosmetycznego imperium „Antoine” obejmującego w latach trzydziestych setki salonów w Europie i za oceanem. Prowadził szkołę kosmetyczno-fryzjerską kształcącą przyszłych pracowników salonów Antoine’a.

W latach trzydziestych przebywał na zmianę w Paryżu i Ameryce, a w okresie okupacji był w Hollywood, gdzie pracował między innymi dla Metro Goldwyn Mayer.

Okres drugiej wojny światowej spędził w Stanach Zjednoczonych, zajmując się rozbudową sieci salonów fryzjerskich. Mieszkał w Nowym Jorku. Wolne chwile spędzał na Fire Island. Do Paryża powrócił w 1947 roku.

Po wojnie, licząc na starannie wyszkolonych następców, zaczął częściej bywać w Polsce. W roku 1965 brał udział w uroczystym otwarciu Teatru Wielkiego w Warszawie. Dla powstającego w tym samym czasie Muzeum im. X. Dunikowskiego ofiarował pokaźną kolekcję dzieł przyjaciela i innych artystów.

Po śmierci żony Marie-Berthe Astier (1969), z którą związał się na pół wieku, opuścił Paryż i powrócił do rodzinnego Sieradza. Tutaj też zmarł i został pochowany na miejskim cmentarzu. Jego grób uwiecznia replika rzeźby X. Dunikowskiego Fatum. Na cmentarzu Passy w Paryżu pochowana zaś jest prawa ręka Antoine’a. Na sieradzkim rynku w 2015 r. stanął też pomnik mistrza Cierplikowskiego.

Imię „Antoine” używane na wzór wielkich światowych gwiazd w miejsce nazwiska w latach międzywojennych znali w Paryżu niemal wszyscy: od Maurice Chevaliera po Jeana Cocteau, a wśród jego sławnych klientek znalazły się m.in.: Mata Hari, Anna de Noailles, Sara Bernhard, Eleonor Roosevelt, księżna Windsoru i Brigitte Bardot.  Na cześć mistrza Antoine’a od 2009 r. organizowany jest w Sieradzu Open Hair Festiwal, podczas którego tworzy się fryzury w otwartej przestrzeni miejskiej.

W swoim fachu Polak nie miał sobie równych i to on spowodował, że artystyczne fryzjerstwo stało się częścią szeroko pojmowanej sztuki dekoracyjnej. Jego praca w sposób zdecydowany, wymykała się z obszaru rzemiosła, grawitując ku sztuce wyższej.

Ciekawostki:

• Jako pierwszy w Europie Antoine użył w swoim zakładzie elektrycznej suszarki.
• Jako pierwszy wprowadził do produkcji i użytku samoopalacz Orange Gelée.
• Dzięki niemu zapanowała moda w Paryżu na kolorowe, wieczorowe peruki.
• Nadzorował pracę 65 fryzjerów podczas koronacji angielskich władców Jerzego VI i Elżbiety II.
• Był ekscentrykiem. Mieszkał w szklanym domu, łóżko miał ze szkła w kształcie trumny. Na jego specjalne zamówienie wyprodukowano samochód z kwadratowych elementów.
• Był posiadaczem dwóch prywatnych samolotów (Farman 393 i Stinson Reliant), z których korzystał w podróżach.
• Na 60-lecie pracy został odznaczony przez władze PRL Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Legią Honorową przez władze francuskie.

Źródła: Wikipedia,  https://polonika.pl/

30 ciekawostek o Antonim Cierplikowskim | Ciekawostki