Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda 8 lipca przedstawiła pakiet planowanych zmian w ochronie zdrowia. Była to odpowiedź na jasno sprecyzowane oczekiwanie premiera Donalda Tuska pod groźbą „decyzji personalnych”, wynikające z kolei z licznych ostatnio ujawnianych nieprawidłowości w ochronie zdrowia - od kominowych zarobków lekarzy zaczynając, poprzez liczbę godzin pracy sięgającą 400 czy 500 godzin w miesiącu, po preferencyjne traktowanie w publicznej ochronie zdrowia niektórych pacjentów.

Część planowanych zmian ma dotyczyć medyków. To m.in. określenie limitu stawki godzinowej dla lekarzy (240 zł brutto), regulacje mające „przywiązać” lekarzy do konkretnej placówki, która miałaby stanowić ich główne miejsce pracy, wprowadzenie sprawozdawczości godzin pracy - by nie było np. przypadków fikcyjnej pracy w kilku placówkach w tym samym czasie. Minister powiedziała także o planach stworzenia jednej, standaryzowanej umowy kontraktowej oraz o limicie godzin pracy, który miałby obowiązywać lekarzy na kontraktach. Teraz nie ma takich ograniczeń, co skutkuje możliwością podejmowania wielogodzinnych dyżurów.

Zmiany mają dotyczyć także placówek medycznych. Chodzi m.in. o ustalenie procentowego limitu, do jakiego mogą sięgać w budżecie szpitala wynagrodzenia czy jawność konkursów i umów (to będzie dotyczyło także medyków, którzy do tych konkursów startują). W zapowiedziach było także stworzenie e-kolejki i przyśpieszenie pełnego wdrożenia centralnej e-rejestracji.

W chwili, gdy Sobierańska-Grenda ogłaszała pakiet zmian, większość rozwiązań była na etapie planów. Resort informował jedynie, że część będzie wymagała zapisów ustawowych, inne rozporządzeń ministra. Na pytania o kalendarz prac resort nie odpowiadał.

Niespełna tydzień później w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia do projektu ustawy dotyczącego jawności umów. Projektowana regulacja nakłada na szpitale i przychodnie obowiązek publikowania zarówno informacji o konkursach, ofertach, które wpłynęły, jak i rozstrzygnięciach konkursów.

Z kolei w wykazie prac legislacyjnych ministra zdrowia zamieszczono cztery informacje o projektach rozporządzeń. Projekty te w przyszłym tygodniu mają zostać skierowane do konsultacji społecznych.

Resort zdrowia przekazał PAP, że projekt rozporządzenia ministra zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wskaźników jakości opieki zdrowotnej dotyczy wprowadzenia maksymalnych poziomów wydatków szpitali na wynagrodzenia personelu. Minister zdrowia, zapowiadając tę zmianę, informowała, że limity będą różne dla różnych rodzajów szpitali, a projektowana regulacja powstanie w oparciu o analizy, które zleciła Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT). Sobierańska-Grenda powiedziała, że obecnie wynagrodzenia w budżetach szpitali stanowią średnio 81,3 proc. środków otrzymywanych z NFZ, rekomendowane przez resort jest 60 proc.

Projekt rozporządzenia ministra zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej będzie zawierał zapisy w sprawie raportowania do NFZ rzeczywistych grafików pracy. Teraz NFZ otrzymuje godzinowe raporty z ambulatoriów, natomiast ze szpitali tygodniowe. Prezes NFZ Filip Nowak na konferencji, podczas której był ogłaszany pakiet zmian, powiedział, że celem jest uzyskiwanie przez Fundusz raportów godzinowych także ze szpitali.

- Żebyśmy mogli wiedzieć, nawet jeśli retrospektywnie, w którym szpitalu, o której godzinie był lekarz, a przynajmniej był zgłoszony do systemu. Płacąc za pracę lekarza, musimy wiedzieć, gdzie ten lekarz jest, żeby nie zdarzały się sytuacje, że lekarz był wykazany w dwóch miejscach - zaznaczył Nowak.

Projekt zmieniający rozporządzenie w sprawie centralnej elektronicznej rejestracji ma dotyczyć rozszerzenia Centralnej e-Rejestracji na 39 specjalizacji do końca 2027 roku, czyli o dwa lata wcześniej niż pierwotnie planowano. Wdrożenie tych zmian oznacza, że do lekarzy specjalistów będzie można umawiać się przez aplikację mojeIKP czy Internetowe Konto Pacjenta. Teraz ta drogą działają zapisy na mammografię, test HPV HR i do kardiologa, a od 1 sierpnia przez centralną e-rejestrację będzie można zapisać się na wizytę do angiologa lub chirurga naczyniowego, lekarza chorób zakaźnych, endokrynologa, lekarza chorób wątroby, lekarza chorób układu odpornościowego, nefrologa, neonatologa i lekarza chorób płuc.

Kolejną regulacją jest projekt rozporządzenia ministra zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych. Obejmuje on rozszerzenie o nowe świadczenia aplikacji Kolejki Centralne (AP KOLCE). „Projekt zmian zakłada poprawę monitorowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia prawidłowości prowadzenia harmonogramu przyjęć na wybrane świadczenia z zakresu leczenia szpitalnego, w tym identyfikowanie przypadków wielokrotnych zapisów tej samej osoby na to samo świadczenie” - napisano w informacji o projektowanej regulacji.

Ponadto resort zdrowia poinformował, że pracuje też nad projektem wielowątkowej ustawy, która obejmie szereg zapowiadanych zmian. To projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, który oczekuje na wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

W czwartek Sobierańska-Grenda powiedziała, że mają się w nim znaleźć zapisy zakładające m.in. wprowadzenie limitu stawki godzinowej do 240 zł brutto dla lekarzy, a także obowiązek związania się lekarzy z konkretną placówką medyczną na przynajmniej pół etatu. Placówka ta ma być głównym pracodawcą, od którego medyk będzie musiał uzyskać zgodę na pracę w innych miejscach. Przewidywany jest także zakaz zawierania umów przez szpitale i przychodnie ze spółkami lekarskimi.

W komunikacie MZ podano, że regulacja obejmie także „wzmocnienie kompetencji kontrolnych NFZ, rozszerzenie kompetencji AOTMiT oraz doprecyzowanie prawa pacjenta do równego i niedyskryminującego traktowania”. Chodzi o zaproponowaną przez Rzecznika Praw Pacjenta możliwość zgłaszania i karania procederu omijania kolejek.

Kiedy minister zdrowia ogłaszała pakiet planowanych zmian, gotowa była ustawa pozwalająca na gromadzenie danych o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia w powiązaniu z nr. PESEL lub nr. wykonywania zawodu. Bez niej resort zdrowia nie wie, ile faktycznie zarabiają medycy, jeśli pracują w kilku miejscach lub na podtawie różnych umów.

Projekt tej ustawy trafił na posiedzenie Rady Ministrów zaraz po ujawnieniu przez portal zero.pl nieprawidłowości w Szpitalu Południowym, gdzie lekarz bez specjalizacji kierował SOR-em, a w 2025 roku, pracując też w innych placówkach, zarobił 1,6 mln zł. Kilka dni później regulacja była już przyjęta przez Sejm i Senat. W piątek ustawę podpisał prezydent.

Zgodnie z zapowiedziami resortu zdrowia informacje w poszerzonej formule AOTMiT ma zbierać jesienią, a dane posłużą do prac analitycznych.

W piątek premier powiedział, że „zobligował panią minister” do tego, żeby część regulacji w sprawie zmian w ochronie zdrowia trafiła pod obrady rządu na najbliższym posiedzeniu Rady Ministrów, czyli we wtorek. Wcześniej wskazywał także, że oczekuje od resortu, aby pierwsze zmiany były wdrożone we wrześniu.

Aneta Pawłowska-Krać (PAP)

kra/ kcz/