Senat zaproponował ponad 30 poprawek do ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Regulacja wróciła do Sejmu, który w czwartek zaakceptował zmiany.

Poprawki Senatu dotyczą m.in. możliwości przenoszenia godzin asystencji, które nie zostały wykorzystane w danym miesiącu na kolejne w roku kalendarzowym, a nie wyłącznie na następny miesiąc.

Ponadto Sejm zgodził się na złagodzenie dotychczasowego ograniczenia dotyczącego liczby godzin podlegających przeniesieniu, wynoszących 50 proc. miesięcznego wymiaru godzin, nie więcej jednak niż 100 godzin. W miejsce dotychczasowej regulacji wprowadzono ograniczenie, zgodnie z którym suma niewykorzystanych godzin możliwych do wykorzystania w kolejnych miesiącach danego roku kalendarzowego nie będzie mogła każdorazowo przekroczyć dwukrotności przyznanej miesięcznej liczby godzin asystencji.

Inna z poprawek zakłada przyznanie Radzie Ministrów uprawnienia do waloryzacji stawek godzinowych asystencji osobistej w drodze rozporządzenia.

Sejm przyjął także poprawki, które mają na celu doprecyzowanie przepisów.

Ustawa o asystencji osobistej trafi teraz do podpisu prezydenta Karola Nawrockiego.

W Sejmie rozpatrywane były trzy projekty w tej sprawie - prezydencki, rządowy i poselski. Jako projekt przewodni uznano propozycję rządową, która powstała w biurze ówczesnego pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukasza Krasonia. 

Nowe rozwiązania mają wejść w życie w 2028 r. Asystencję osobistą zorganizuje powiat. Będzie mógł to zrobić samodzielnie lub powierzyć to zadanie np. organizacji pozarządowej.

Ustawa zakłada, że z usług asystenta będą mogły korzystać osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 18 do 65 lat, które uzyskały co najmniej 80 punktów w skali potrzeby wsparcia, a od 2030 r. również młodzież od 13. roku życia.

Osobom dorosłym asystencja będzie przyznana w wymiarze od 20 do 240 godzin miesięcznie, a dzieciom od 13 lat do ukończenia 18. roku życia - od 20 do 80 godzin miesięcznie.

W ustawie zaznaczono jednocześnie, że w 2028 r. maksymalna miesięczna liczba godzin asystencji dla osób dorosłych wyniesie 200 godzin, a w 2029 r. - 220 godzin.

Prawo do asystencji osobistej będzie przyznawane przez zespół w drodze decyzji administracyjnej na podstawie ustaleń dwóch członków tego zespołu. Pod uwagę brany będzie m.in. formularz samooceny, wywiad bezpośredni z osobą z niepełnosprawnością i wynik oceny poziomu potrzeby wsparcia.

Osoby z niepełnosprawnościami będą mogły wybrać asystenta lub zwrócić się z wnioskiem o przedstawienie kandydatów. Realizator asystencji (samorząd lub organizacja pozarządowa) w ciągu 30 dni kalendarzowych powinien przedstawić co najmniej dwóch kandydatów na asystenta, po uprzednim uzyskaniu ich zgody.

Osoba, która nabyła prawo do asystencji osobistej przed ukończeniem 65. roku życia, zachowa prawo do korzystania z niej po ukończeniu tego wieku do upływu okresu, na który została wydana decyzja o przyznaniu wsparcia.

Realizator będzie zobowiązany zapewnić taką liczbę asystentów osobistych, jaka jest niezbędna do prawidłowego świadczenia tego wsparcia, zgodnie z potrzebami określonymi w decyzji przyznającej prawo do asystencji.

Asystent będzie mógł pomagać w czynnościach codziennych, takich jak poruszanie się, zakupy, wyjście do pracy, szkoły czy lekarza, a po odpowiednim przeszkoleniu także w niektórych czynnościach medycznych.

Wynagrodzenie asystentów wyniesie od 49 do 55 zł brutto za godzinę pracy, zależnie od zakresu potrzeb osoby z niepełnosprawnością.

Asystent będzie mógł pracować w wymiarze nieprzekraczającym 276 godzin miesięcznie, z uwzględnieniem łącznej liczby godzin asystencji osobistej świadczonej na rzecz wszystkich osób. Będzie miał też prawo do korzystania z superwizji.

Usługa będzie świadczona na podstawie kontraktu z asystentem.

Według szacunków resortu rodziny z usług asystencji osobistej skorzysta około 100 tysięcy osób z niepełnosprawnościami.

Obecnie asystencja osobista realizowana jest przez MRPiPS w ramach czasowych programów dla samorządów i organizacji pozarządowych. Nie ma systemowego uregulowania usług asystenckich tak, by każda osoba potrzebująca miała do nich dostęp. (PAP)

kkr/ kcz/