© PowiemPolsce.pl
17.09.2026 / 12:00Wojska radzieckie przekroczyły wschodnią granicę Rzeczypospolitej, a przedstawiciele rządu z Prezydentem RP Ignacym Mościckim granicę polsko-rumuńską po otrzymaniu informacji o agresji ZSRR na Polskę; w 2013 r. Sejm RP ustanowił święto państwowe Dzień Sybiraka, w celu upamiętnienia ofiar sowieckich deportacji w głąb ZSRR. Prezentujemy biografię Ignacego Mościckiego,. Zapisał się w historii jako naukowiec, chemik, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926-1939 (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie, zm. 2 października 1946 w Versoix).
Urodził się 1 grudnia w Mierzanowie. Pochodził z rodziny o patriotycznych tradycjach i od wczesnych lat szkolnych wykazywał zdolności w zakresie nauk matematyczno-przyrodniczych.
Brał udział w przygotowaniu zamachu na generał-gubernatora warszawskiego Josifa Hurko. Po wykryciu spisku wyjechał z żoną Michaliną Czyżewską do Londynu, gdzie pracował jako robotnik, studiował w Technical College Finsbury i Patent Library oraz zaangażował się w działalność socjalistów.
W 1895 r. wybrano go do zarządu Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich i wraz z m.in. Józefem Piłsudskim był delegatem na Kongres II Międzynarodówki odbywający się w Londynie (1896).
W kolejnych latach projektował aparaturę chemiczną, badał metody otrzymywania kwasu azotowego, cyjanków i produktów naftowych. W latach 1912-1922 objął stanowisko profesora Politechniki Lwowskiej i w tym czasie zarejestrował sześć patentów z zakresu destylacji i frakcjonowania ropy oraz m.in. sposobu chlorowania metanu.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości był inicjatorem powołania Chemicznego Instytutu Badawczego (1922), którym kierował do 1926 r. i został dyrektorem Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie. Dzięki niemu powstały także Państwowe Zakłady Związków Azotowych w Tarnowie (1928-1930).
Po śmierci marszałka Piłsudskiego (12 maja 1935) ściśle współpracował z Edwardem Rydzem-Śmigłym, którego mianował na stanowisko Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.
II wojna światowa
Ignacy Mościcki wraz z rządem RP przekroczył granicę polsko-rumuńską 17 września 1939 r. po otrzymaniu informacji o wkroczeniu na teren Polski jednostek Armii Czerwonej. Został internowany przez władze Królestwa Rumunii i 30 września 1939 r. zrezygnował z prezydentury, przekazując urząd Władysławowi Raczkiewiczowi.
Władze rumuńskie zezwoliły na jego wyjazd do Szwajcarii, gdzie zmarł 2 października 1946 r. w Versoix koło Genewy. W 1993 r. szczątki Ignacego Mościckiego przewieziono do Polski i złożono w krypcie archikatedry św. Jana w Warszawie.
W styczniu 2023 roku zbiór niezwykle cennych sreber z historycznego Funduszu Obrony Narodowej stał się własnością Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Eksponaty zostały przekazane przez Kancelarię Premiera, Ministerstwo Obrony Narodowej oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Premier Mateusz Morawiecki podczas uroczystości przekazania, przypomniał o determinacji naszych przodków do obrony niepodległości swojej Ojczyzny. Dziś czerpiemy z ich dziedzictwa rozbudowując naszą obronność oraz pomagając naszym ukraińskim sąsiadom w potrzebie.
Premier Mateusz Morawiecki wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński w Muzeum Narodowym w Poznaniu podczas uroczystości przekazania kolekcji sreber z Funduszu Obrony Narodowej.
PowiemPolsce.pl
Ignacy Mościcki. Wielcy Polacy – nieznani wynalazcy:
